Σύντομη απάντηση
Ο Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας (ν. 5306/2026), ΦΕΚ Α΄ 88/08.06.2026, ισχύει από τις 08.06.2026 και δεν περιέχει γενική μεταβατική διάταξη για τις άδειες που εκκρεμούσαν εκείνη την ημέρα. Τρεις διατάξεις του συνδέουν μια άδεια με παλαιότερο καθεστώς: το Άρθρο 322 παρ. 3 για τις αιτήσεις σε διαδικασία έκδοσης, το Άρθρο 329 παρ. 5 για την αναθεώρηση μετά τη λήξη και το Άρθρο 273 για την εκτός σχεδίου δόμηση, με προθεσμία πλέον την 30.06.2027.
Τι ισχύει σήμερα
- Διάταξη
- Άρθρα 273, 322 και 329 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (ν. 5306/2026)
- Τελευταία τροποποίηση
- Άρθρο 273 παρ. 1: Άρθρο 133 του ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α΄ 108/10.07.2026)
- Τελευταίος έλεγχος
Ο Κώδικας Χωροταξίας - Πολεοδομίας (ν. 5306/2026, ΦΕΚ Α΄ 88/08.06.2026) ισχύει από τις 08.06.2026 και δεν περιέχει γενική μεταβατική διάταξη για τις άδειες που εκκρεμούσαν εκείνη την ημέρα. Η σελίδα δείχνει τι άλλαξε για έναν φάκελο που ήταν ήδη ανοιχτός και ποιες τρεις διατάξεις του Κώδικα συνδέουν μια προέγκριση ή μια άδεια με τις διατάξεις παλαιότερου χρόνου.
Ποια διάταξη ισχύει στις 11.11.2026
Ισχύει ο Κώδικας, από τη δημοσίευσή του στις 08.06.2026. Το άρθρο δεύτερο του ν. 5306/2026 ορίζει: «Η ισχύς του παρόντος νόμου αρχίζει από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως.» Το Άρθρο 477 του Κώδικα ορίζει: «Από την έναρξη ισχύος του παρόντος Κώδικα, καταργούνται οι κωδικοποιούμενες διατάξεις που περιλαμβάνονται στο Παράρτημα Α’ του παρόντος Κώδικα.»
Από τα τρία άρθρα του οδηγού έχει τροποποιηθεί ένα. Η παρ. 1 του Άρθρου 273 τροποποιήθηκε με το Άρθρο 133 παρ. 1 του ν. 5317/2026 (ΦΕΚ Α΄ 108/10.07.2026), με ισχύ από την 01.07.2026 (Άρθρο 143 παρ. 4 του ίδιου νόμου). Τροποποίηση των Άρθρων 322 και 329, ή νεότερη τροποποίηση του Άρθρου 273, δεν εντοπίσαμε σε κανένα φύλλο ΦΕΚ Α΄ από το 89/2026 έως και το 185/09.11.2026, το νεότερο φύλλο Α΄ που βρήκαμε δημοσιευμένο στις 11.11.2026.
Τι άλλαξε στις 08.06.2026 για έναν ανοιχτό φάκελο
Άλλαξε η διάταξη στην οποία παραπέμπετε. Ο Κώδικας κωδικοποιεί τις διατάξεις που ίσχυαν και τις αριθμεί ξανά. Για τις άδειες, το Παράρτημα Β΄ του Κώδικα δίνει τις εξής αντιστοιχίες:
| Πριν από τις 08.06.2026 | Στον Κώδικα | Θέμα |
|---|---|---|
| ν. 4495/2017, Άρθρο 28 | Άρθρο 314 | Ορισμοί |
| ν. 4495/2017, Άρθρο 29 | Άρθρο 315 | Πότε απαιτείται άδεια ή έγκριση |
| ν. 4495/2017, Άρθρο 35 | Άρθρο 321 | Προέγκριση |
| ν. 4495/2017, Άρθρο 36 | Άρθρο 322 παρ. 1 | Κατηγορίες τρόπου έκδοσης |
| ν. 4495/2017, Άρθρο 38 | Άρθρο 324 | Διαδικασία ελέγχου |
| ν. 4495/2017, Άρθρο 42 | Άρθρο 329 παρ. 1 έως 13 | Ισχύς και αναθεώρηση |
| ν. 4759/2020, Άρθρο 40 παρ. 1 | Άρθρο 273 παρ. 1 | Εκτός σχεδίου, μεταβατικές διατάξεις |
Γενική μεταβατική διάταξη με αφετηρία την 08.06.2026 δεν εντοπίσαμε. Οι μεταβατικές διατάξεις του Κώδικα είναι αυτές που μεταφέρθηκαν από τους κωδικοποιούμενους νόμους, και κρατούν τις δικές τους ημερομηνίες αναφοράς. Γι’ αυτό σε κάθε εκκρεμή φάκελο ελέγχετε τις τρεις διατάξεις που ακολουθούν, όχι την ημερομηνία του Κώδικα.
Αιτήσεις σε διαδικασία έκδοσης: Άρθρο 322 παρ. 3
Μια αίτηση που βρίσκεται σε διαδικασία έκδοσης ολοκληρώνεται με τις διατάξεις του χρόνου υποβολής της. Κατά την παρ. 3 του Άρθρου 322, οι προεγκρίσεις και οι οικοδομικές άδειες που βρίσκονται σε διαδικασία έκδοσης κατά την ημερομηνία τροποποίησης του πληροφοριακού συστήματος e-Άδειες «ολοκληρώνονται με τις διατάξεις που ίσχυαν κατά τον χρόνο υποβολής τους».
Η ίδια παράγραφος αφήνει μια επιλογή: «Οικοδομικές άδειες σε συνέχεια προέγκρισης, η οποία έχει εκδοθεί με τις προγενέστερες διατάξεις, δύναται να εκδοθούν με τις διατάξεις του παρόντος, κατόπιν αναθεώρησης της προέγκρισης.»
Δύο σημεία θέλουν προσοχή:
- Η ημερομηνία αναφοράς δεν είναι ημερολογιακή. Είναι η ημερομηνία τροποποίησης του e-Άδειες, και κατά την παρ. 2 η προσαρμογή του συστήματος γίνεται με διαπιστωτικές πράξεις του Προέδρου του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος.
- Στο Παράρτημα Β΄ το Άρθρο 322 αντιστοιχεί και στο Άρθρο 55 του ν. 4759/2020. Η παρ. 3 είναι δηλαδή κανόνας που προϋπήρχε του Κώδικα. Το πώς εφαρμόζεται σε αίτηση που εκκρεμούσε στις 08.06.2026 δεν το ορίζει ρητά το κείμενο, και το επιβεβαιώνετε με την υπηρεσία δόμησης.
Η προέγκριση που ήδη έχετε: Άρθρα 314 και 329
Η προέγκριση κρατά τα μεγέθη του χρόνου έκδοσής της για δύο έτη. Κατά το Άρθρο 314 περ. γ΄, η προέγκριση πιστοποιεί το δικαίωμα έκδοσης της άδειας και την εφαρμογή των πολεοδομικών διατάξεων και μεγεθών (δόμηση, κάλυψη, ύψος) που ισχύουν κατά τον χρόνο έκδοσής της, εφόσον η άδεια εκδοθεί εντός του χρόνου ισχύος της. Κατά το Άρθρο 329 παρ. 1: «Η προέγκριση οικοδομικής άδειας ισχύει για δύο (2) έτη ανεξαρτήτως επιφάνειας κτιρίου.»
Η κατοχύρωση δεν καλύπτει τρεις μεταβολές: τροποποίηση ρυμοτομικών και οικοδομικών γραμμών, τροποποίηση οικοδομήσιμων χώρων σε κοινόχρηστους, και μεταγενέστερη ένταξη της περιοχής σε καθεστώς προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς ή της φύσης. Σε αυτές η προέγκριση πιστοποιεί το δικαίωμα δόμησης μόνο κατά τον χρόνο έκδοσής της (Άρθρο 314 περ. γ΄).
Άδεια που έληξε: Άρθρο 329 παρ. 5
Το ποιες διατάξεις εφαρμόζονται στην αναθεώρηση μετά τη λήξη εξαρτάται από το στάδιο της κατασκευής. Η οικοδομική άδεια ισχύει τέσσερα έτη από τη χορήγησή της (παρ. 2) και αναθεωρείται μετά τη λήξη της, για παράταση της ισχύος της, ύστερα από αίτηση και αυτοψία ελεγκτή δόμησης:
| Στάδιο κατά τη λήξη | Παράταση | Διατάξεις που εφαρμόζονται | Περίπτωση |
|---|---|---|---|
| Δεν έχει περατωθεί ο φέρων οργανισμός | 4 έτη από τη λήξη | Όσες ισχύουν κατά τον χρόνο έκδοσης της πράξης αναθεώρησης | περ. α΄ |
| Έχει περατωθεί ο φέρων οργανισμός | 4 έτη από τη λήξη | Όσες ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας | περ. β΄ |
| Έχουν περατωθεί ο φέρων οργανισμός, οι όψεις και η στέγη, όπου είναι υποχρεωτική, και υποβάλλεται χρονοδιάγραμμα προόδου | Αόριστος χρόνος | Όσες ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσης της άδειας | περ. γ΄ |
Η πρώτη γραμμή είναι αυτή που αλλάζει τη μελέτη: αν ο φέρων οργανισμός δεν έχει περατωθεί, η αναθεώρηση γίνεται με τις διατάξεις του χρόνου της αναθεώρησης.
Κατά την παρ. 7, οι άδειες δόμησης και οι εγκρίσεις δόμησης του ν. 4030/2011 αναθεωρούνται ως προς τον χρόνο ισχύος με όσα ίσχυαν κατά τον χρόνο έκδοσής τους. Όταν εκτελούνται πρόσθετες οικοδομικές εργασίες, αναθεωρούνται με τις διατάξεις του Κώδικα.
Εκτός σχεδίου: Άρθρο 273 και η προθεσμία 30.06.2027
Στην εκτός σχεδίου δόμηση, η άδεια εκδίδεται με τους όρους δόμησης πριν από τις 09.12.2020 μόνο στις περιπτώσεις που απαριθμεί το Άρθρο 273. Η 09.12.2020 είναι η ημερομηνία έναρξης ισχύος του ν. 4759/2020.
Κατά την παρ. 4, εκδίδονται με τους όρους αυτούς οικοδομικές άδειες, μεταξύ άλλων:
- αν έχει χορηγηθεί προέγκριση οικοδομικής άδειας ή έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα (περ. α΄),
- αν έχει χορηγηθεί έγκριση παρέκκλισης από το αρμόδιο ΣΥ.ΠΟ.Θ.Α. (περ. γ΄),
- αν έχει υποβληθεί αίτηση με πλήρη αρχιτεκτονική μελέτη στην αρμόδια υπηρεσία ή στο αρμόδιο όργανο, όπως το Συμβούλιο Αρχιτεκτονικής (περ. δ΄),
- αν έχει υποβληθεί αίτηση για άδεια εκσκαφής στην αρμόδια Εφορεία Αρχαιοτήτων (περ. ε΄),
- αν έχει υποβληθεί Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων ή έχει χορηγηθεί Απόφαση Έγκρισης Περιβαλλοντικών Όρων (περ. ζ΄).
Κατά την παρ. 5, οι αναθεωρήσεις αδειών και προεγκρίσεων που εκδόθηκαν με την παρ. 4 συνεχίζουν να εκδίδονται με τους ίδιους όρους.
Η παρ. 1 αφορά τα κατά παρέκκλιση άρτια γήπεδα που απαριθμεί. Μπορούν να οικοδομούνται εφόσον, μέχρι την έγκριση Τοπικού ή Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου και πάντως εντός δύο ετών από τις 09.12.2020, έχει υποβληθεί αίτημα για προέγκριση ή αίτημα για την έγγραφη βεβαίωση της υπηρεσίας δόμησης του Άρθρου 324 παρ. 2 περ. β΄. Στη δεύτερη περίπτωση, η αίτηση για οικοδομική άδεια ή προέγκριση πρέπει να υποβληθεί έως μια καταληκτική ημερομηνία. Το Άρθρο 133 παρ. 1 του ν. 5317/2026 τη μετέφερε: οι λέξεις «30ή Ιουνίου 2026» αντικαταστάθηκαν από τις λέξεις «30ή Ιουνίου 2027». Κατά την παρ. 2 του ίδιου Άρθρου, η ισχύς των προεγκρίσεων που εκδίδονται με την παρ. 1 του Άρθρου 273 παρατείνεται έως την 30.06.2027, όταν λήγουν νωρίτερα.
Τι να ελέγχετε σε κάθε εκκρεμή φάκελο
- Παραπέμπετε στα άρθρα του Κώδικα, με βάση το Παράρτημα Β΄, σε κάθε νέο έγγραφο του φακέλου.
- Σημειώνετε την ημερομηνία υποβολής της αίτησης. Από αυτήν εξαρτάται ποιες διατάξεις εφαρμόζονται κατά το Άρθρο 322 παρ. 3.
- Ελέγχετε πότε λήγει η προέγκριση. Ισχύει δύο έτη, και η άδεια πρέπει να εκδοθεί μέσα σε αυτά.
- Σε άδεια που λήγει, καταγράφετε το στάδιο του φέροντος οργανισμού πριν από τη λήξη. Αυτό ορίζει τις διατάξεις της αναθεώρησης.
- Σε εκτός σχεδίου ακίνητο, ελέγχετε σε ποια περίπτωση του Άρθρου 273 στηρίζεται ο φάκελος και αν ισχύει γι’ αυτόν η 30.06.2027.
Πηγές
- Συγγραφή
- Δημοσθένης Κανελάκης, Co-Founder & COO
Εργαλείο πληροφόρησης, όχι νομική συμβουλή. Η επαγγελματική ευθύνη παραμένει στον μηχανικό.