Σύντομη απάντηση
Το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος του κτιρίου ορίζεται σε συνάρτηση με τον συντελεστή δόμησης της περιοχής, από 10,75 μ. για Σ.Δ. έως και 0,4 έως 32 μ. το πολύ για Σ.Δ. 2,6 και άνω, κατά το Άρθρο 210 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (ν. 5306/2026), ΦΕΚ Α΄ 88/08.06.2026. Μετριέται από την οριστική στάθμη του εδάφους ή, όταν οι όψεις τοποθετούνται στη ρυμοτομική γραμμή, από τη στάθμη του πεζοδρομίου (παρ. 3).
Τι ισχύει σήμερα
- Διάταξη
- Άρθρο 210 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (ν. 5306/2026)
- Τελευταία τροποποίηση
- Χωρίς τροποποίηση
- Τελευταίος έλεγχος
Το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος του κτιρίου ορίζεται σε συνάρτηση με τον συντελεστή δόμησης της περιοχής, κατά το Άρθρο 210 παρ. 1 του Κώδικα Χωροταξίας - Πολεοδομίας (ν. 5306/2026, ΦΕΚ Α΄ 88/08.06.2026). Η σελίδα δείχνει τον πίνακα υψών, από πού μετριέται το ύψος, το ιδεατό στερεό και τι επιτρέπεται πάνω από το μέγιστο ύψος.
Ποια διάταξη ισχύει στις 11.11.2026
Ισχύει το Άρθρο 210 του Κώδικα, όχι πλέον το Άρθρο 15 του ν. 4067/2012. Στο Παράρτημα Β΄ του Κώδικα, το Άρθρο 15 του ν. 4067/2012 αντιστοιχεί στο Άρθρο 210, και οι κωδικοποιούμενες διατάξεις καταργήθηκαν με το Άρθρο 477 του Κώδικα.
Τροποποίηση του Άρθρου 210 δεν εντοπίσαμε σε κανένα φύλλο ΦΕΚ Α΄ από το 89/2026 έως και το 185/09.11.2026, το νεότερο φύλλο Α΄ που βρήκαμε δημοσιευμένο στις 11.11.2026.
Το ύψος ανά συντελεστή δόμησης: Άρθρο 210 παρ. 1
Το ανώτατο ύψος εξαρτάται από τον επιτρεπόμενο συντελεστή δόμησης (Σ.Δ.) της περιοχής. Η παρ. 1 του Άρθρου 210 ορίζει επτά κλιμάκια:
| Σ.Δ. της περιοχής | Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος | Περίπτωση της παρ. 1 |
|---|---|---|
| έως και 0,4 | 10,75 μ. | περ. α΄ |
| έως και 0,8 | 14 μ. | περ. β΄ |
| έως και 1,2 | 17,25 μ. | περ. γ΄ |
| έως και 1,6 | 19,50 μ. | περ. δ΄ |
| έως και 2 | 22,75 μ. | περ. ε΄ |
| έως και 2,6 | 26 μ. | περ. στ΄ |
| 2,6 και άνω | Το δεκαπλάσιο του επιτρεπόμενου συντελεστή, με μέγιστο ύψος 32 μ. | περ. ζ΄ |
Ο πίνακας είναι ο γενικός κανόνας. Κατά το Άρθρο 196 παρ. 5 περ. α΄ του Κώδικα, οι ειδικές πολεοδομικές διατάξεις κατισχύουν των γενικών διατάξεων του Τμήματος, με την επιφύλαξη της περ. β΄. Πριν εφαρμόσετε τον πίνακα, ελέγχετε αν οι όροι δόμησης της περιοχής ορίζουν άλλο ύψος.
Από πού μετριέται το ύψος: Άρθρο 210 παρ. 3
Το ύψος μετριέται από την οριστική στάθμη του εδάφους ή από το πεζοδρόμιο. Η παρ. 3 του Άρθρου 210 ορίζει: «Το μέγιστο ύψος του κτιρίου σε κάθε σημείο των όψεών του μετριέται από την οριστική στάθμη του εδάφους σε οποιοδήποτε σημείο μέτρησης ή από τη στάθμη του πεζοδρομίου, αν οι όψεις τοποθετούνται επί της ρυμοτομικής γραμμής.»
Τρεις ορισμοί του Άρθρου 197 του Κώδικα συμπληρώνουν τον κανόνα:
- Ύψος κτιρίου (περ. 89): η κατακόρυφη απόσταση από το σημείο τομής της όψης με το οριστικά διαμορφωμένο έδαφος έως τη στάθμη της τελικής άνω επιφάνειας του τελευταίου ορόφου, χωρίς τη μόνωση και την επίστρωση. Σε κτίριο με στέγη, έως τη στάθμη της κάτω επιφάνειας της χαμηλότερης από τις εδράσεις της στέγης.
- Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος κτιρίου (περ. 46): «είναι το ύψος του ανώτατου επιπέδου του κτιρίου, πάνω από το οποίο απαγορεύεται κάθε δόμηση εκτός από τις εγκαταστάσεις που επιτρέπονται ειδικά και περιοριστικά».
- Οριστική στάθμη εδάφους (περ. 54): η στάθμη του εδάφους όπως διαμορφώνεται τελικά με εκσκαφή, επίχωση ή επίστρωση.
Η παρ. 3 έχει δύο ακόμη κανόνες. Σε οικόπεδα με πρόσωπα σε περισσότερους κοινόχρηστους χώρους με διαφορετικά μέγιστα ύψη, όταν ένα τουλάχιστον από αυτά δεν ορίζεται βάσει της παραγράφου αυτής, τηρείται το μικρότερο ύψος έως την απόσταση των 9 μ. από την οικοδομική γραμμή στην οποία αντιστοιχεί, εκτός αν οι ειδικοί όροι δόμησης της περιοχής ορίζουν διαφορετικά. Σε υπόγειο με χαμηλωμένη αυλή (cour anglaise), η μέτρηση ξεκινά από την οριστική στάθμη εδάφους του ισογείου στην αντίστοιχη θέση.
Εκσκαφές και επιχώσεις: Άρθρο 210 παρ. 4
Η οριστική στάθμη του εδάφους δεν μπορεί να απέχει περισσότερο από 1,50 μ. από τη φυσική. Κατά την παρ. 4 του Άρθρου 210, η εκσκαφή ή επιχωμάτωση στους ακάλυπτους χώρους επιτρέπεται «με την προϋπόθεση ότι σε κανένα σημείο η οριστική στάθμη του εδάφους δεν θα βρίσκεται ψηλότερα ή χαμηλότερα από το ένα κόμμα πενήντα (1,50) μ. από τη φυσική στάθμη του». Σε οικόπεδα με κλίση μεγαλύτερη του 20%, το φυσικό έδαφος μπορεί να υποβιβαστεί έως 2 μ. και να επιχωθεί έως 1,50 μ. Πέρα από τα όρια αυτά απαιτείται γνωμοδότηση του Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής (Σ.Α.).
Το ιδεατό στερεό: Άρθρο 210 παρ. 5
Το κτίριο οφείλει να εγγράφεται στο ιδεατό στερεό, που περιορίζει το ύψος της πρόσοψης ανάλογα με το πλάτος του δρόμου. Κατά το Άρθρο 197 περ. 30 του Κώδικα, το ιδεατό στερεό «είναι το υπέργειο στερεομετρικό σχήμα μέσα στο οποίο επιτρέπεται η κατασκευή του κτιρίου και των εγκαταστάσεων του». Η παρ. 5 του Άρθρου 210 το καθορίζει με τρεις επιφάνειες:
- Στα πρόσωπα του οικοπέδου, κατακόρυφη επιφάνεια που περνά από την οικοδομική γραμμή, με ανώτατα σημεία σε ύψος 1,5 Π, όχι μικρότερο των 7,50 μ., από τα αντίστοιχα σημεία του κρασπέδου του πεζοδρομίου (περ. α΄).
- Κεκλιμένη επιφάνεια που περνά από τα ανώτατα σημεία της κατακόρυφης και σχηματίζει με αυτήν οξεία γωνία εφαπτομένης 1:1,50 (περ. β΄).
- Στις υπόλοιπες πλευρές, κατακόρυφες επιφάνειες που περνούν από τα όρια του οικοπέδου ή από τα όρια των αποστάσεων που επιβάλλονται (περ. γ΄).
Το Π ορίζεται στο Άρθρο 198 του Κώδικα: είναι το μήκος της καθέτου στην οικοδομική γραμμή έως την τομή της με την απέναντι εγκεκριμένη οικοδομική γραμμή του ίδιου δρόμου ή την προέκτασή της. Έξω από το ιδεατό στερεό μένουν, κατά την παρ. 5, οι εξώστες με τα κιγκλιδώματα και τα στηθαία ασφαλείας, οι αρχιτεκτονικές προεξοχές και τα διακοσμητικά στοιχεία, τα κινητά συστήματα σκίασης και τα κινητά προστεγάσματα.
Προσαύξηση ύψους: Άρθρο 210 παρ. 8
Το μέγιστο ύψος μπορεί να προσαυξηθεί έως 1 μ. ή 2 μ., υπό προϋποθέσεις. Η παρ. 8 του Άρθρου 210 επιτρέπει προσαύξηση έως 1 μ. όταν ισχύει μία από τέσσερις προϋποθέσεις, και έως 2 μ. όταν ισχύουν δύο, ύστερα από γνωμοδότηση του Σ.Α.:
- Το ισόγειο χρησιμοποιείται κατά 50% τουλάχιστον για στάθμευση οχημάτων (περ. α΄).
- Το κτίριο κατασκευάζεται σε πιλοτή και ο ελεύθερος ημιυπαίθριος χώρος της διατίθεται αποκλειστικά για στάθμευση (περ. β΄).
- Κατασκευάζεται φυτεμένο δώμα ή φυτεμένη στέγη σε επιφάνεια μεγαλύτερη του 50% της καθαρής επιφάνειας (περ. γ΄).
- Μειώνεται το επιτρεπόμενο ποσοστό κάλυψης του οικοπέδου κατά 5% (περ. δ΄).
Για τις περ. γ΄ και δ΄ ισχύει ένας επιπλέον όρος. Το Άρθρο 196 παρ. 6 του Κώδικα ορίζει: «Τα κίνητρα και οι προσαυξήσεις του άρθρου 204, των περ. γ) και δ) της παρ. 8 του άρθρου 210 και των παρ. 1 και 2 του άρθρου 222, δύναται να εφαρμόζονται, εφόσον ενσωματώνονται στα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια, μέσω καθορισμού ζωνών κινήτρων.» Η παρ. 8 ισχύει με την επιφύλαξη της νομοθεσίας για την προστασία των αρχαιοτήτων (ν. 4858/2021) και, κατά το τελευταίο εδάφιό της, εφαρμόζεται και όπου το μέγιστο ύψος έχει οριστεί με διάταγμα, εφόσον αυτό δεν περιέχει ρητή αντίθετη πρόβλεψη.
Τι επιτρέπεται πάνω από το μέγιστο ύψος
Πάνω από το μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος επιτρέπονται μόνο οι κατασκευές που απαριθμεί το Άρθρο 214 του Κώδικα. Κατά την παρ. 2 του Άρθρου 214, μέσα στο ιδεατό στερεό επιτρέπονται, μεταξύ άλλων:
- Καπνοδόχοι, αγωγοί αερισμού, ηλιακά και φωτοβολταϊκά συστήματα (περ. α΄).
- Απολήξεις κλιμακοστασίων με στάση ανελκυστήρα στο δώμα, με μέγιστο εξωτερικό ύψος 4,20 μ., και χωρίς στάση ανελκυστήρα, με 3,40 μ., από την τελικά διαμορφωμένη επιφάνεια του τελευταίου ορόφου (περ. β΄).
- Στηθαία και κιγκλιδώματα ασφαλείας (περ. γ΄), πέργκολες και κατασκευές για τη στήριξη των φυτών (περ. ε΄).
Για τις στέγες, το Άρθρο 197 περ. 90 ορίζει ότι το ύψος στέγης, αν δεν ορίζεται διαφορετικά, δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 2 μέτρα από το ανώτατο επιτρεπόμενο ύψος της περιοχής.
Παρεκκλίσεις και πεδίο εφαρμογής
Παρεκκλίσεις ως προς το ύψος δίνονται με υπουργική απόφαση, σε δύο περιπτώσεις. Κατά την παρ. 2 του Άρθρου 210, με απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ύστερα από γνωμοδότηση του Κεντρικού Συμβουλίου Αρχιτεκτονικής, επιτρέπονται παρεκκλίσεις για τα ειδικά κτίρια πλην των γραφείων σε περιοχές με Σ.Δ. έως 1,2, με μέγιστες τιμές 13 μ., 18 μ. και 21 μ. ανά κλιμάκιο Σ.Δ. (περ. α΄), και για προσθήκη καθ’ ύψος σε κτίριο με νόμιμη οικοδομική άδεια, εφόσον δεν έχει εξαντληθεί ο συντελεστής δόμησης (περ. β΄).
Το Άρθρο 210 δεν περιλαμβάνεται στις διατάξεις που το Άρθρο 196 παρ. 2 και 3 του Κώδικα απαριθμεί ως εφαρμοζόμενες εκτός εγκεκριμένου ρυμοτομικού σχεδίου και σε νομίμως υφιστάμενους οικισμούς χωρίς εγκεκριμένο ρυμοτομικό σχέδιο. Το ύψος εκεί ορίζεται από τις διατάξεις που ισχύουν για την περιοχή.
Πηγές
- Συγγραφή
- Δημοσθένης Κανελάκης, Co-Founder & COO
Εργαλείο πληροφόρησης, όχι νομική συμβουλή. Η επαγγελματική ευθύνη παραμένει στον μηχανικό.