Τι είναι ο ΕΟΚΕΔ και γιατί αλλάζει τα πάντα στη δόμηση

Γιατί χρειαζόταν ο ΕΟΚΕΔ

Η οικοδομική νομοθεσία στην Ελλάδα ήταν κατακερματισμένη σε δεκάδες νόμους, ΠΔ και εγκυκλίους. Ο ΝΟΚ (Ν.4067/2012), ο ΓΟΚ, ο ΚΕΝΑΚ, η πυρασφάλεια, η προσβασιμότητα ΑμεΑ, οι ηχομονωτικές απαιτήσεις: κάθε τομέας είχε τη δική του νομοθετική βάση, συχνά με αλληλοεπικαλύψεις και αντιφάσεις.

Ο Ενιαίος Οικοδομικός Κανονισμός (ΕΟΚΕΔ) ήρθε για να λύσει ένα μόνιμο πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι μηχανικοί: ποια νομοθεσία ισχύει και πώς συνυπάρχουν όλες αυτές οι απαιτήσεις. Η ύπαρξη πολλών νόμων με συχνά ασαφή μεσοχρόνια και εφαρμογή τους δημιούργησε σύγχυση και καθυστερήσεις στις αδειοδοτήσεις.

Ο ΕΟΚΕΔ στοχεύει να ενοποιήσει αυτό το πλαίσιο σε ένα ενιαίο κείμενο αναφοράς με σαφείς ορισμούς, ενοποιημένες διαδικασίες και σχεδιασμό ειδικά για την ψηφιακή εποχή.

Τι ακριβώς είναι ο ΕΟΚΕΔ

Ο ΕΟΚΕΔ είναι ένα συμπαγές κανονιστικό κείμενο που ενσωματώνει:

• Όλες τις διατάξεις του ΝΟΚ (Ν.4067/2012) που διέπει τη δόμηση και τις κατασκευές
• Τις απαιτήσεις ενεργειακής απόδοσης που αναφέρονταν στον ΚΕΝΑΚ (Κανονισμός Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων)
• Τις προδιαγραφές για πυρασφάλεια και ασφάλεια σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης
• Τις διατάξεις προσβασιμότητας για άτομα με αναπηρία ή κινητικές δυσκολίες
• Τις απαιτήσεις για υγιεινή και άνεση χρηστών (φυσικός αερισμός, φωτισμός, ακουστική)

Σε αντίθεση με τον υφιστάμενο νόμο που είναι σύνθετος και διάσπαρτος, ο ΕΟΚΕΔ ακολουθεί τη λογική των ευρωπαϊκών κανονισμών, προσαρμόζοντάς τες στο ελληνικό πλαίσιο.

Τι αλλάζει συγκεκριμένα για τους μηχανικούς

Ενιαίο κείμενο αναφοράς

Αντί να ψάχνετε σε 10+ νόμους, ΦΕΚ και εγκυκλίους, όλες οι απαιτήσεις θα βρίσκονται σε ένα σημείο αναφοράς. Σήμερα ένας μηχανικός που σχεδιάζει ένα κτίριο πρέπει να συμβουλευθεί:

• Τον ΝΟΚ για τη δόμηση και τη χρήση χώρων
• Τον ΚΕΝΑΚ για την ενεργειακή απόδοση
• Τον Κανονισμό Πυρασφάλειας (που παραπέμπει σε πολλές άλλες οδηγίες)
• Τον Κανονισμό Προσβασιμότητας
• Διάφορες εγκυκλίους και ερμηνευτικές αποφάσεις

Το αποτέλεσμα: χρόνος σπαταλημένος σε έρευνα, κίνδυνος να ξεχάσετε κάτι και πολλές ερωτήσεις στη δημοτική αρχή.

Ψηφιακή αδειοδότηση και διαδικασίες

Ο ΕΟΚΕΔ δεν σχεδιάστηκε γύρω από το χαρτί και τα ΦΕΚ. Σχεδιάστηκε υποθέτοντας ότι όλες οι αιτήσεις θα υποβάλλονται ηλεκτρονικά, οι επιθεωρήσεις θα καταγράφονται ψηφιακά και οι άδειες θα εκδίδονται σε ψηφιακή μορφή. Αυτό σημαίνει:

• Λιγότερα τυπογραφικά σφάλματα λόγω αυτοματισμών
• Δυνατότητα ηλεκτρονικής υποβολής από περισσότερες περιοχές
• Ταχύτερη επεξεργασία αιτημάτων

Απλοποίηση και σαφείς ορισμοί

Μέχρι σήμερα, έννοιες όπως "χώρος διαμονής", "επιφάνεια", "ύψος κτιρίου" ερμηνεύονταν διαφορετικά ανάλογα την περίπτωση ή τη δημοτική αρχή. Ο ΕΟΚΕΔ ορίζει σαφώς κάθε όρο, μειώνοντας τις διφορούμενες και τις αμφισβητήσεις.

Η χρονολογία και ο σκοπός του Ιουνίου 2026

Ο ΕΟΚΕΔ τίθεται σε ισχύ τον Ιούνιο 2026. Αυτή δεν είναι τυχαία ημερομηνία: η κυβέρνηση έδωσε αρκετό χρόνο ώστε:

• Οι δημοτικές αρχές να προσαρμόσουν τα συστήματά τους
• Οι μηχανικοί να εκπαιδευθούν στις νέες διατάξεις
• Τα έργα που βρίσκονταν σε εξέλιξη με βάση τον παλιό νόμο να ολοκληρωθούν

Από τον Ιούνιο 2026 και μετά: όλες οι νέες αιτήσεις αδειοδότησης για οικοδομικές άδειες, άδειες κατασκευής και ρυμοτομίας θα υπάγονται στις νέες διατάξεις του ΕΟΚΕΔ.

Πώς θα επηρεαστούν τα τρέχοντα έργα

Τα έργα που ήδη έχουν λάβει άδειες με βάση τον ΝΟΚ θα συνεχίσουν με τις ίδιες διατάξεις. Ωστόσο, για νέα έργα που θα ξεκινήσουν μετά τον Ιούνιο:

• Οι μελέτες θα πρέπει να ακολουθούν τα νέα κριτήρια
• Τα τεχνικά σχέδια θα πρέπει να περιλαμβάνουν νέα στοιχεία (π.χ. ενεργειακή απόδοση, πυρασφάλεια)
• Οι πιστοποιήσεις και οι έλεγχοι conformance check θα γίνονται με βάση τον ΕΟΚΕΔ

Πώς μπορεί να βοηθήσει το Domicode

Η πλατφόρμα Domicode ήδη περιλαμβάνει τα κείμενα του ΕΟΚΕΔ, αντιπαραβαλλόμενα με τον υφιστάμενο ΝΟΚ. Μέσω του AI συμβούλου μπορείτε να:

1. Αναζητήσετε συγκεκριμένες διατάξεις του ΕΟΚΕΔ: Αντί να ψάχνετε χειροκίνητα, απλώς ρωτήστε "Ποια είναι τα κριτήρια για το ύψος ενός κτιρίου στην περιοχή μας;" και λαμβάνετε ακριβή απάντηση με παραπομπές
2. Συγκρίνετε τι αλλάζει σε σχέση με τον ΝΟΚ: Κάθε αλλαγή εξηγείται με το βάθος που χρειάζεστε
3. Ελέγξετε τη συμμόρφωση της μελέτης σας: Χρησιμοποιήστε τον AI σύμβουλο για compliance checks και για να επαληθεύσετε ότι τα κρίσιμα στοιχεία είναι σωστά

Το Domicode σας βοηθάει να προετοιμαστείτε για τον ΕΟΚΕΔ και να ανταγωνιστείτε αποτελεσματικά από τη στιγμή που θα τεθεί σε ισχύ.